Özgürlük ve Eşitlik İlkesi (Freedom and Equality Principle)

Özgürleştirici Politikalar Grubu

Cinsiyetler arası eşitlik kavramı son derece geniş bir fikirler ve pratikler yelpazesini oluşturur. Bu durumda tanımı birçok değişken üzerinde geliştirilebilir.

Eğer ‘insan hakları’ derken bir kişinin temel hak ve özgürlüklerinden söz ediliyorsa, o zaman bu durumun ‘eşit toplumsal sonuçlarla’ doğrudan bağlantılı olduğu kabul edilmelidir.[1]

Kadınların başlangıç koşulları açısından her toplumda dezavantajlı bir konumda olduğu tarihsel olarak saptanmış bir durum olduğuna göre, geliştirilecek  fırsat önceliği politikalarının eşit toplumsal sonuçlar yaratmaya yönelik olması gerekir. Ancak bu tür önlemleri yasalarla sağlamak ülkelerin yönetim yapısı, ideolojileri, hukuk anlayışı ve kültürel yapısına göre çeşitli dirençlerle karşılaşmaktadır.

Genel olarak, yasalar önünde eşitliğin, sonuçta herkes için eşitliği sağlayacağı düşünülür. Aslında durum hiç de öyle değildir. Anne Philips’in de belirttiği gibi genel bir eşitlikçiliğin, cinsiyet eşitlikçiliğine tercüme edilmesinin bir garantisi yoktur.[2] Kadınlara yasalar ile verilen haklar genellikle pratiğe dönüştürülememektedir.

Sorun eşitlik kavramının hükümetlerce yanlış varsayımlar üzerinden geliştirilmesinde yatmaktadır. Hükümetler politikalarını ‘özdeş bireyler’ genellemesi üzerine yaparlar, diğer bir deyişle, hareket noktaları, iki toplumsal cinsiyete de aynı hak ve görevlerin verilmesidir. Sorun tam da bu noktadan kaynaklanmaktadır çünkü, kadın ve erkek için biyolojik, toplumsal ve maddesel koşullar aynı değildir. Klasik liberal anlayışın ‘soyut bireysel haklar’ ilkesinin ‘koşullara göre farklılıklar’ olabileceği gerçeği ve bunun doğurduğu sorunlarla başedemiyeceği böylece ortaya çıkmaktadır denilebilir

Bussemaker’ın da belirttiği gibi, eşitlik nihai bir amaç olarak formüle edilmemelidir. Böylesi bir formülasyon farklılıklara dayalı veya farklılığın ayırdına varan eşitlik yerine ‘benzerler’ eşitliğine yol açar. Kadın-erkek eşitliği kendi içerisinde bir nihai amaç olamaz, ama belirli bir kapsam ve durum içerisinde daha çok ‘otonom’luk kazanmak için bir strateji (eylem) olabilir[3]. Klasik liberal bakış açısı ekonomik bağımsızlığı ‘benzerlerin’ muğlak varsayımları üzerine geliştirmektedir, diğer bir deyişle kadının kalkınmada yer alışını erkek-söylemi ile gerçekleştirmeye çalışan bir bakış açısıdır. Yapılması gereken ise, bireyin ‘kişisel otonomi’sine değer atfeden; iyi bir yaşamın farklı kavramları içerebileceğini kabul edebilen ‘çoğulcu’ düşünceye dayalı politikalar oluşturmaktır kanısındayım.

Kendinin değil başkalarının da haklarını savunmaya başladığımız zaman özgürleştirici politikalar sağlanabilir ve ayrımcılık engellenir

Eşitliğin sağlanması aşamalarında hiçbir sorunun diğerine önceliği yoktur, sorunlar hiyerarşisi yapılamaz. Her sorun kendi başına önemlidir ve çözümler bu yaklaşımla aranmalıdır.

Özgürleştirici bir eşitlik anlayışının analiz yöntemi cinsiyete dayalı işbölümü anlayışını kıracak yaklaşımları gerektirir.

Dolayısıyla  ‘sorumlulukların paylaşımı’ bir analiz yöntemi olarak ele alınır.

Özgürleştirici politikalar

Özgürlük evden başlar

Cinsiyeçi rollerle baş etmek gerekir

Dil ve kavramlar dönüştürülmeli

Yasalar/ üst yapı eşitlikçiliği garantilemeli

Kadın örgütlerin ve kadınların arasındaki hiyerarşi engelleyici olmamalı

Kadınların özgürleşmesi ekonomik özgürlüğü ile güçlendirilebilir ancak tek başına çözüm değildir

Avrupa Yurttaş Girişimi izlenmeli

Benzeri yöntem ‘kadın yurttaş Katılımı’ modeli olarak geliştirilebilir.

Örgütlenme çözümün başlangıcıdır.

Diğer kadınlarla deneyim paylaşımı


[1] Eliane Vogel-Polsky, a.g.k., 1989, s. 8.

[2] Anne Philips, Demokrasinin Cinsiyeti, çeviren: Alev Türker (İstanbul: Yaylacık Matbaacılık Ltd., 1995), s. 115.

[3] Jet Bussemaker, a.g.k., s. 65.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s